DECLARAZIÓN
D'OS DREITOS D'O NINO
Prenzipio 1
O nino espleitará de toz os dreitos enunziatos en ista Declarazión. Istos dreitos estarán reconoxitos a toz os ninos sin garra eszeuzión, ni distinzión u discriminazión por motibos de raza, color, secso, luenga, relixión, opinions politicas u d’atra mena, orixen nazional u sozial, posizión economica, naxedura u cualsiquier atra condizión, ya siga d’o mesmo nino u d’a suya familia.
Prenzipio 2
O nino gozará de espezial proteuzión, oportunidaz y serbizios, guaranziatos por a lai y por atros meyos, ta que pueda desarrollar-se fesica, mental, moral, espritual y sozialmén de traza saludable y normal, asinas como en condizions de libertá y dinidá. En promulgar lais con ista fin, a considerazión alazetal a la que s’atenderá estará l’intrés superior d’o nino.
Prenzipio 3
O nino tiene dreito dende a suya naxedura á un nombre y una nazionalidá.
Prenzipio 4
O nino debe gozar d’os benefizios d’a seguridá sozial. Tendrá dreito a crexer y desarrollar-se en buena salú; con ista fin deberán proporzionar-se, tanto a él como a la suya mai, cudiatos espezials, mesmo atenzión prenatal y posnatal. O nino tendrá dreito a esfrutar d’alimentazión, bibienda, recreyo y serbizios medicos adecuatos.
Prenzipio 5
O nino fesica u mentalmén estorbato u que endure bella pribazión sozial debe rezibir o tratamiento y as atenzions espezials a consonante con o suyo caso particular.
Prenzipio 6
O nino, ta o pleno y armonioso desarrollo d’a presonalidá suya, amenista aimor y comprensión. Mientres siga posible, deberá crexer baxo a responsabilidá y l’emparo d’os suyos pais y, en cualsiquier caso, en un ambién d’afeuto y de siguridá moral y material; fueras de zercustanzias eszeusionals, no deberá desepararar-se a o nino de curta edá d’a suya mai.
A soziedá y as autoridaz publicas tendrán a obligazión de cudiar espezialmén a os ninos sin familia u que no tiengan meyos adecuatos de susistenzia. Ta o mantenimiento d’os ninos de familias numerosas combiene atorgar susidios estatals u d’atra mena.
Prenzipio 7
O nino tiene dreito a rezibir educazión, que estará obligatoria y de gufaña cuanti menos en os rans alazetals. Le se dará una educazión que faborexca la suya cultura cheneral y le premita, en condizions d’igualdá d’oportunidaz, desarrollar as suyas capazidaz, o suyo esmo indibidual y o suyo sentiu de responsabilidá moral y sozial, y plegar a estar un miembro útil d’a soziedá.
L’intrés superior d’o nino debe estar o prenzipio reutor de qui tienen a responsabilidá d’a suya educazión y orientazión; dita responsabilidá pertoca, en primer puesto, a os suyos pais.
Prenzipio 8
O nino, en cualsiquier zercustanzia, abrá d’estar entre os primers que reziban protezión y emparo.
Prenzipio 9
O nino debe estar protexito contra toda mena d’albandono, crueleza u esplotazión. No estará oxeto de garra mena de trata.
No deberá premitir-se que o nino treballe antis d’una edá menima adecuata; en dengún caso se premitirá que s’adedique a garra faina u buxada que pueda prechudicar a suya salú u a suya educazión, u empachar o suyo desarrollo fesico, mental u moral.
Prenzipio 10
O nino debe estar protexito contra las prauticas que puedan fomentar a discriminazión razial, relixiosa u de cualsiquier atra mena. Debe estar educato en un esprito de comprensión, toleranzia, amistanza entre os pueblos, paz y fraternidá unibersal, y con plena conzenzia de que debe consagrar as suyas enerxías y capazidaz ta o serbizio d’os otris.
[traduzión: Antón Chusé Gil]